ARTİSTİK BUZ PATENİ

Belousova & Protopopov

Posted in Sahne Işıkları by ursuspolaris on 27 Ekim 2009

1968 Dünya Şampiyonası – serbest program2005 Gösteri : Evening With Champions

Kulaklarında hâlâ o sözler çınlayıp duruyor: “Siz treni kaçırmışsınız. Artık çok yaşlısınız”…

Yıllar önce bu sözleri işitenler Belousova/Protopopov çiftiydi. Ludmila Evgenyevna Belousova/Oleg Alekseyeviç Protopopov ikilisi, Çiftler patinajında Sovyetler Birliği’ne Olimpiyatlarda ilk kez altın madalya kazandırmış ve 1965-1968 yılları arasında dört kez arka arkaya Avrupa ve Dünya şampiyonu olmuştu.

belousova_protopopov_05_cup_russia_webYarım yüzyıl önceydi. 20’li yaşların başındaydılar. Buzda ve buz dışında beraberlikleri henüz başlamıştı. Protopopovların Çiftler patinajına benzersiz artistik etkiler getirmesinden bu yana 40 yıldan fazla zaman geçti.

İkili, 1964 Innsbruck ve 1968 Grenoble Kış Olimpiyatlarında altın madalya kazanmıştı. Oleg 77, Ludmila 74 yaşında şimdi…

Saint-Petersburg’da 16 Haziran 1932’de doğan Oleg, her gün ve günde yaklaşık dört saat süren antrenmanlarda bıkıp usanmadan Ludmila’yı havaya kaldırır ve sonra da hafifçe buza indirirdi. Bu çalışma, böyle uzar giderdi.

Ludmila, “Hayatımızı patene adamıştık. Her şey, patenin etrafında dönerdi bizim için” diyor. Oleg de ekliyor: “Kaç yaşında olursanız olun; buz pateni, uzun soluklu bir spordur. Hayatı uzatır. Kendimi yaşlı değil, genç hissediyorum. Martılar gibiyiz sanki… Kanatlarımızı çırpsak, uçacağız adeta…”

Protopopovların hayatı adeta bir roman… Hayat ve buz pateni yolculukları, Moskova’da bir antrenör seminerinde şans eseri karşılaştıklarında başlıyor. Oleg, “Gösteri yapacak çifte ihtiyaç vardı. Çiftlerde kayma gibi bir niyetimiz yoktu. Tamamen rastlantı” diyor o günler için.

Ulyanovsk’da 22 Kasım 1935’te doğan Ludmila, Moskova’dan Leningrad’a (Saint-Petersburg) taşınıncaya kadar ikisi de farklı şehirlerde farklı partnerlerle kaydı. Çift olarak 1957’de kaymaya başladılar ve sonra da evlendiler. Buz pateni dünyasında ayrılmaz bir ikili oluştu böylece.

Ve ardından başarı gecikmeksizin geldi. 1960 Kış Olimpiyatlarında elde edilen dokuzunculuktan sonra 1962’den 1964’e kadar Avrupa ve Dünya Şampiyonalarında her yıl arka arkaya gümüş madalya elde ettiler. 1964 Innsbruck Kış Olimpiyatlarında altın madalya kazandılar. 1965-1968 yılları arasında arka arkaya dört kez Avrupa ve Dünya şampiyonu oldular. 1968’de Kış Olimpiyatlarında yine şampiyon olmayı başardılar.

Hayatlarının akışını değiştiren olaylar dizisi 1972 Kış Olimpiyatlarına doğru başladı. Olimpiyatlara katılmaya hazırlardı. Ancak Sovyet Buz Pateni Federasyonu yetkilileri, idarî yetkilerini kullandı ve çiftin Olimpiyatlara katılma planlarını alt-üst etti. Kulaklarında çınlamaya devam eden sözler işte o zaman sarfedilmişti. “Siz treni kaçırmışsınız. Artık çok yaşlısınız” deniyordu kendilerine… “Atletik açıdan zayıfsınız, hızınız az ve programlarınızda zor elemanlar yok…”

Bütün bu gerekçelerin ardında, yöneticilerin aklına düşen bir kaygı vardı. “Belousova/Protopopov ikilisi,  üçüncü kez Olimpiyat şampiyonu olursa, Batı’ya iltica edecekler…” Bu söylentiler, yıllar boyu bu spor ve vatanları için yaptıklarının unutulması anlamına geliyordu ve tam bir “belden aşağı vurmaydı”

belousova_protopopovOleg, “1972 Sapporo Kış Olimpiyatlarında da yarışmak istiyorduk. Çok iyi hazırlanmıştık. Ama otoriteler, Olimpiyatları üçüncü kez kazanırsak, Batı’ya iltica edeceğimizi düşündüler” diyor o günleri anlatırken.

Bu söylentiler, o zamana kadar hiç düşünmediklerini de onların aklına sokuverdi birdenbire… Ama “Ha deyince olacak bir şey değildi bu”. İstemeye istemeye profesyonel oldular. Avrupa’da çeşitli gösterilerde kayıyorlardı. Yıllarca yarışmalardan uzak kalmışlardı. Haksız yere çıkan söylentilerin ister istemez akıllarına soktuğunu uygulama zamanı gelmişti kendilerince. Protopopovlar, 24 Eylül 1979’da, Avrupa’da bulundukları sırada, İsviçre’ye iltica ettiler ve bu ülkeden siyasî sığınma talebinde bulundular. İsviçre, o tarihten sonra buz pateninin bu benzersiz çiftinin yeni vatanı oldu…

Sovyet resmî söylemine göre, “kaçmışlardı”. O tarihten sonra adları derin bir sessizliğe gömüldü. Öyle ki, 1985’te hazırlanan “Olimpiyatlara Katılan Sovyet Sporcuları” adlı bir kitapta onlardan söz edilmedi. Ta Mihail Gorbaçov zamanında, “Perestroyka” döneminin başında ilk kez adları aşağılamaya maruz kalmadan yeniden telâffuz edilinceye kadar…

Resmî görüşe göre, “Doğdukları ülkeye ihanet eden” patenciler, buzu bırakmamışlardı; gösterilerde kayıyorlardı, formdaydılar ve iyi yaşam koşullarına sahiptiler.

İsviçre’ye iltica etmeleri konusunda şöyle konuşuyorlar: “Geçmişimizi tümüyle silmiştik. Yürekli insanlardık. Rusya’ya neden geri dönecektik? Ama Viacheslav Fetisov, davet ediyordu. Bunu reddedemezdik”.

Protopopovlar, Rusya Spor Bakanı Viacheslav Fetisov’un daveti üzerine 2003’te, iltica ettiklerinden sonra ilk kez doğup büyüdükleri Rusya’yı ziyaret ettiler ve Saint-Petersburg’da 15.000’e yakın hayran kitlesinin alkışlarıyla karşılandılar.

Bu, Sovyetler Birliği döneminde, Sovyet ve Rus patencilerin Çiftler kategorisinde yaklaşık 40 yıldır süren hâkimiyetini başlatan Oleg Protopopov/Ludmila Belousova çiftinin ülkelerini terkettikten 24 yıl sonra ilk kez Rusya’ya geri dönmesi anlamına geliyordu. Onlar Rusya’nın Çiftlerde ilk Olimpiyat ve Dünya Şampiyonu patencileriydi.

Protopopov/Belousova çifti, Saint-Petersburg’da 28 Şubat – 1 Mart 2003 tarihlerinde yapılan 2002-2003 ISU Grand Prix finallerini izledi.

Ludmila Belousova ve Oleg  Protopopov çifti, ayrıca 2005 Cup of Russia yarışmalarına “şeref konuğu” olarak davet edildi ve çift, yarışmaların gösteri bölümünde izleyicilere kısa bir gösteri sundu.

Göz alıcı giysiler içindeki Belousova ve  Protopopov, Saint-Petersburglu seyircilere unutulmaz anlar yaşattı. Paten dünyasının bu iki dev sporcusu, Ludmila Zykina’nın “Volga Akıyor” adlı şarkısı üzerine hazırlanan gösterisinde yaşlarından beklenmeyen bir performans sergiledi ve seyircileri kendilerine hayran bıraktı.  Gösteri sonunda Belousova/Protopopov çiftine Rusya Buz Pateni Federasyonunun madalyası ile Saint-Petersburg kentinin gümüş madalyası verilirken, Saint-Petersburg’un paten salonunu dolduran 12.500 seyirci, bu en yaşlı “genç sporcuları” ayakta alkışladı.

belousova_protopopov_vieuxProtopopovlar, anavatanlarında uzun süren zor unutulmuşluk yıllarına rağmen, yine de iltica etmelerinin doğru olduğuna inanıyorlar. “Sovyetler Birliği’ni terketme kararımız doğruydu. Çünkü bizim tipimizde insanlar, sanat dünyasına ait olan insanlar, ülkelerinde olup bitenlere, bizi bugünkü durumumuza getiren şartlara daha duyarlıdırlar. Bizim gitmemizde siyasî nedenler rol oynamadı. Biz sadece, kendi ülkemizde kendimizi yabancı hissettik. Bu durum,  bizim istediğimiz sürece buzda kalmamıza izin vermezdi. Bize istediklerini yapabilirlerdi. Mesela, Çiftlerde Tatiana Zhuk’la birlikte 1963 Dünya Şampiyonasında üçüncü olan Alexander Gavrilov, özgürlük hakkında sarfettiği sözler nedeniyle psikiyatri kliniğine yatırıldı ve buz patenini bırakmak zorunda kaldı. Biz, onun kaderine mahkûm edilmek istemiyorduk…”

Protopopovlar, her yıl Ağustos ayında Lake Placid’de seyirci önüne çıkıyorlar ve Boston’da Ekim ayından düzenlenen geleneksel Olimpiyat şampiyonları gösterisine de katılıyorlar. Seyirciler onları hep alkışlarla karşılıyor. Bunun sebebi, iki kez Olimpiyat şampiyonu olmaları ve hâlâ bu spora devam etmeleri değil… Yaşlarından beklenmeyecek şekilde bazı figürleri hâlâ yapabiliyor olmaları…

Ludmila Evgenyevna ve Oleg Alekseyeviç, antrenörlük yapmadı hiç. “Çaykovski ve Mozart’ın öğrencileri var mıydı? Enerjimizi kendi yaratıcılığımız için kullanıyoruz. Kendimizi buz patenine o kadar kaptırdık ki, çocuk yapmayı bile düşünmedik” diyorlar. Oleg, şöyle tamamlıyor sözlerini: “Hayır, hiçbir şeyden pişmanlık duymadık. Bütün bu yılları yaşadıktan sonra neden pişman olacağız? Biz mutlu insanlarız…”

Protopopovlar, kendilerine yöneltilen “Buz pateni Rusya’da nasıl böylesine güçlü kalabildi?” sorusuna çok anlaşılır, kısa ve basit bir cevap veriyor: “Gelenek, sevgi ve tutkuyla…”


Reklamlar
Tagged with: , , ,

Bir Cevap Yazın

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s

%d blogcu bunu beğendi: