ARTİSTİK BUZ PATENİ

Artistik patinaj tarihinden

Posted in Genel Bilgiler by ursuspolaris on 31 Ocak 2010

Bu bölümde Artistik Patinaj tarihinde bir gezintiye çıkıyoruz. Burada ne var? Sit spini kim bulmuş, layback spin kimin fikri, Alois Lutz ne yapmış, Werner Rittberger kim, üçlü axel’ı atan ilk bayan patenci hangisi?

Artistik Patinaj tarihindeki gezintinizde size iyi yolculuklar…

1874

Amerikalı Jackson Haines, ilk kez sit spin yapan patenci oldu. Sit spin, patencinin dizleri üzerinde çömelerek oturur pozisyona gelip kendi çevresinde dönmesidir (Spinler hakkında bilgi edinmek isterseniz buraya tıklayınız). Patenci, tek ayağı üzerinde spin yapar ve serbest kalan bacağı ileri doğru uzatır. Modern Figür Pateni’nin babası olarak değerlendirilen Haines, ayrıca, müzik eşliğinde kayan ilk patenci olarak biliniyor. Doğduğu ülke olan ABD’den ziyade, çarpıcı, şaşaalı stili nedeniyle Avrupa’da, özellikle de Avusturya’da kabul gören Haines için Johann Strauss’un valsler bestelediği biliniyor.

.

.

1882

Norveçli patenci Axel Paulsen, Viyana’da 1,5 turluk bir jump yaptı ve bu jump, kendi adıyla axel diye anılmaya başlandı (Jumplar hakkında bilgi edinmek isterseniz buraya tıklayınız). Paulsen, ileri doğru kayarken havaya zıpladı ve kendi etrafında 1,5 tur dönerek, öbür ayağı üzerine geriye kayarak indi. Böylece, modern patinajın en güzel, en zor jumpı olarak kabul edilen axel ilk kez yapılmış oldu.

.

.

1901

İsveçli patenci Ulrich Salchow, kendi adı verilen jumpı yaptı. Ulrich Salchow, döneminin çok iyi patencisiydi. 10 kez Dünya şampiyonluğu kazanan tek erkek ve her iki cins içinde 13 kez Dünya şampiyonalarında madalya kazanan tek patenci oldu. 1908’de ilk Olimpiyat artistik patinaj yarışmasını kazandı.

.

.

1910

Alman patenci Werner Rittberger, kendi adıyla anılan jumpı ilk kez yaptı.

.

.

1913

Avusturyalı Alois Lutz, kendi adıyla anılan jumpı ilk kez yaptı.

1920

Amerikalı Theresea Weld, 1920 Olimpiyat Oyunlarında, salchow attı. Bu salchow, kadın bir patenci tarafından yarışmada atılan ilk jump olarak kayıtlara geçti. Hakemler, jumpı yapmak için sıçradığı sırada eteğinin dizlerine kadar açılması nedeniyle, “bir hanıma yakışmayacak şekilde hareket ettiği için” Weld’e uyarıda bulundular.

.

.

1925

Kayıtlar pek kesin olmasa da, ikili jump yapan ilk patencinin Avusturyalı Karl Schäfer olduğu sanılıyor. Schäfer, antrenman sırasında ikili ritberger ve ikili lutz yaptı. Avusturyalı patenci, 1932 ve 1936 Olimpiyatlarında Altın madalya kazandı ve 1930 ile 1936 yılları arasında yedi kez arka arkaya Dünya şampiyonu oldu.

1936

15 yaşındaki İngiliz patenci Cecilia Colledge, Avrupa Şampiyonası sırasında, yarışmada ikili jump atan (ikili salchow) ilk bayan patenci oldu. 11 yaşındayken 1932 Olimpiyatlarında yarışan Colledge, layback spini ilk yapan patenci olarak da biliniyor. Yine kesin olmamakla birlikte, Colledge camel spini ilk yapan patenci olarak kabul ediliyor. Colledge, 1936 Kış Olimpiyatlarında Gümüş madalya kazandı, 1937’de Dünya şampiyonu oldu.

.

.

1942

Kanadalı 14 yaşındaki Barbara Ann Scott, Winnipeg’de (Kanada) düzenlenen bir yarışmada, ikili lutz atan ilk bayan patenci oldu. Scott, beş yıl sonra da, Dünya şampiyonluğunu kazanan ilk Kuzey Amerikalı patenci unvanını kazandı.

.

.

1948

18 yaşındaki Amerikalı patenci Dick (Richard) Button, 1948 Olimpiyat oyunlarının serbest program yarışmasından iki gün önce, ilk kez ikili axel attı. Bu yeni jumpı programına eklemeyi düşünmekle birlikte, birinci sırada olması sebebiyle durumunu riske atmamak için daha tam olarak oturmamış ikili axel’ı programına eklemekten vazgeçti.

.

.

1952

Dick Button, 1952 Kış Olimpiyatlarında üçlü ritberger atarak yarışmada üçlü jump yapan ilk patenci unvanını elde etti. Button, otobiyografiside şöyle yazıyor: “Bir anlık panik sırasına hangi omzumu öne götürmek, hangisini geriye atmak gerektiğini unuttum. Hakemlerin, son derece hareketsiz bir şekilde bana baktıklarının farkındaydım (…) Yükseldim. Yükseldim. Yükseklik hayati önemdeydi. Döndüm, döndüm, saniyenin bilmem kaçta birinde pürüzsüz biçimde buza indim. Seyircilerin oturduğu yerlerden alkışlar koparken, nefesim kesilmişti; çok heyecanlı ve sevinçliydim”.

.

.

1955

Viyana’da yapılan Dünya Şampiyonasında Amerikalı Ronnie (Ronald) Robertson, yarışmada ilk kez üçlü salchow attı. Robertson, bu başarıya rağmen, “Spin Kralı” olarak bilinir. Bir keresinde dakikada 240 tur (saniyede 4 tur) dönmeyi başarmıştı. Kanadalı antrenör Louis Stong’un ifadesiyle, “Aynı anda hem yüzünü, hem de kafasının arkasını görürdünüz”. Denir ki, spin sırasında kollarını ileri doğru uzatırsa, kan parmak uçlarında toplanırmış. Robertson, 1956 Kış Olimpiyatlarında Gümüş madalya kazandı.

.

.

1962

Petra Burke, Kanada Şampiyonası sırasında, üçlü jump atan (üçlü salchow) ilk kadın patenci oldu. Burke, 1964 Olimpiyat Oyunlarında Bronz madalya kazandı.

.

.

1962

1960 Olimpiyatlarında Bronz madalya kazanan Kanadalı Donald Jackson, Prag’da yapılan Dünya Şampiyonasında sunduğu programına ilk kez üçlü lutz koydu. Aynı işi bir başka patencinin yapması için 12 yıl geçmesi gerekti.

.

.

1964

Amerikalı Thomas Litz, Dortmund’da yapılan 1964 Dünya Şampiyonasında, ilk kez üçlü toeloop attı.

.

.

1976

Amerikalı Terry Kubicka, 1976 Olimpiyatlarında salto attı. Bu hareketin sonraki yarışmalarda yapılması yasaklandı. Bununla birlikte, 1998 Nagano Olimpiyatlarında Fransız Surya Bonaly, hakemlerin önünde salto attı. Bu hareketin yasaklanmasının gerekçelerinde biri de, salto atıldıktan sonra iki ayak üzerine iniş yapıldığı için jump olarak kabul edilmemesiydi. Oysa Bonaly tek ayak üzerine iniş yapmıştı. Hakemler Bonaly’nın puanını kırdılar.

.

.

1978

İsviçreli Denis Biellmann, Strasbourg’da bir yarışma sırasında, üçlü lutz atan ilk bayan patenci oldu. Biellmann, 1980’de kendi adıyla anılan spini yaptı. Genellikle bayan patenciler tarafından yapılan Biellmann spininde, patenci sol ayağı üzerinde (veya tersi) kendi çevresinde dönerken, sağ bacağını arkaya kaldırır ve elleriyle başının üzerinde sağ ayağındaki pateni çeliğinden tutar ve bacağını iyice başının üzerine çeker.

.

.

1980

Polonyalı Grzegorz Filipowski, ilk kez üçlü-üçlü jump yaptı (üçlü toeloop-üçlü toeloop)

.

.

1981

12 yaşındaki Japon Midori Ito, Londra’daki 1981 Dünya Gençler Şampiyonasında, üçlü-üçlü jump kombinezonu yapan ilk bayan patenci oldu. Bir erkek patenci tarafından ilk kez yapılan bir hareketin, bu kadar kısa bir süre sonra bir bayan patenci tarafından yapılmasına patinaj tarihinde hiç rastlanmamıştı. İyi bir jumpçı olan Midori Ito, her zaman sınırları zorladı ve 1985’te, henüz erkek patenciler tarafından bile yapılmamışken, dörtlü jump denerken ayak bileğini kırdı.

.

.

1988

Kanadalı Kurt Browning, Budapeşte’deki 1988 Dünya Şampiyonasında, yarışmada ilk dörtlü jump (dörtlü toeloop) attı. Browning o yıl altıncı sırayı elde etti ancak ondan sonra arka üç yıl ile 1993’de Dünya şampiyonu oldu.

.

.

1988

Midori Ito, Japonya’daki bir yarışmada, üçlü axel atan ilk bayan patenci oldu. Ito, 1992 Albertville Oyunlarında Gümüş madalya kazandı.

.

.

1991

Kanadalı Elvis Stojko, Münih’deki Dünya Şampiyonasında dörtlü-ikili jump (dörtlü toeloop-ikili toeloop) yapan ilk patenci oldu. O yıl Stojko altıncı oldu ancak daha sonra üç kez Dünya şampiyonu oldu ve üç kez de dereceye girdi. Stojko ayrıca, 1994 ve 1998 Olimpiyatlarında Gümüş madalya kazandı.

.

.

1997

Çinli Guo Zhengxin, Lozan’daki Dünya Şampiyonasında iki kez dörtlü toeloop atarak, bir programda iki kez dörtlü jump atan ilk patenci oldu.

1997

Kanadalı Elvis Stojko, Hamilton’da yapılan ISU Grand Prix finalinde dörtlü-üçlü jump yapan (dörtlü toeloop-üçlü toeloop) ilk patenci oldu.

.

.

1998

Amerikalı Timothy Goebel, İsviçre’deki ISU Junior Grand Prix finalinde, dörtlü salchow atan ilk patenci oldu.

.

.

1999

Amerikalı Timothy Goebel, Skate America yarışmasında, bir programda üç adet dörtlü jump atan ilk patenci oldu. Goebel ayrıca beş adet üçlü jump yaptı. Goebel, 1999 Dünya Şampiyonasında, dörtlü salchow/üçlü toeloop yaptı.

.

.

2002

Rus patenci Alexei Yagudin , 2001-2002 sezonunun en önemli dört şampiyonasını kazanarak eşsiz bir başarıya imza attı. Yagudin, sırasıyla, 2001 ISU Grand Prix, 2002 Avrupa, 2002 Kış Olimpiyatları ve 2002 Dünya Şampiyonalarında altın madalya kazandı. Yagudin, ayrıca, 2002 Dünya Şampiyonasında kısa programda altı adet 6.0 tam puan alarak Erkeklerde Dünya Şampiyonalarında kısa program yarışmasında en çok sayıda 6.0 tam puan elde eden ilk ve tek patenci oldu.

.

.

2004

Avrupa Şampiyonasında Türkiye’yi temsil eden Tuğba Karademir, kısa programda 23, serbest programda 22’nci olarak genel klasmanda 23’üncü sırayı alarak Avrupa Şampiyonasında serbest programı kayma hakkını elde eden ilk Türk patencisi olma unvanını kazandı.

.

.

2006

Tuğba Karademir, 2006 Torino Kış Olimpiyatları buz pateni yarışmalarında kısa programda 22, serbest programda 21’inci oldu genel klasmanda 21’inci sırayı oldu. Tuğba, Kış Olimpiyatları buz pateni yarışmalarına katılan ilk Türk patencisi unvanını elde etti.

.

.

2006

Dünya Şampiyonasında Türkiye’yi temsil eden Tuğba Karademir, kısa programda 22, serbest programda 16’ıncı olarak genel klasmanda 18’inci sırayı aldı. Tuğba, 2006 Dünya Şampiyonasında serbest programı kayma hakkını elde eden ilk Türk patencisi olma unvanını kazandı.

2010

2006 Torino Kış Olimpiyatları şampiyonu Rus Evgeni Plushenko, dört yıllk aradan sonra yeniden Kış Olimpiyatlarına katılmak için yarışmalara geri döndü ve 2010 Avrupa Şampiyonasında altın madalya kazandı.

.

.

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Connecting to %s

%d blogcu bunu beğendi: